Błędy lekarskie

Błąd w sztuce lekarskiej – informacje podstawowe.

Błąd medyczny czy też błąd lekarski to postępowanie sprzeczne z powszechnie uznanymi, aktualnymi zasadami wiedzy medycznej i lekarskiej.

Podstawowy podział błędów medycznych:

  • błąd w rozpoznaniu (błąd diagnostyczny) – polega na zdiagnozowaniu choroby nie istniejącej, bądź  nieprawidłowym rozpoznaniu. Przykład – nierozpoznanie świeżego zawału serca poprzez błędną interpretację badania EKG i niewykonanie badań krwi na tzw. markery zawałowe, co spowodowało, iż pacjent nie został poddany zabiegowi kardiowaskularnemu, a jego stan zdrowia uległ wskutek tego pogorszeniu
  • błąd w zastosowanym leczeniu (błąd terapeutyczny) – u innego poszkodowanego prawidłowo zdiagnozowano źródło infekcji, natomiast ze względu na źle zastosowany antybiotyk (niezgodny z wynikiem posiewu bakteriologicznego) jego stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu i wystąpił trwały uszczerbek na zdrowiu
  • błąd techniczny – przykładem jest poparzenie pacjentów niesprawnymi lampami naświetlającymi użytymi do radioterapii
  • błąd organizacyjny – na skutek złej organizacji pracy na bloku operacyjnym pacjent był zbyt późno operowany, co spowodowało jego zgon.

Powyższe przykłady wystąpienia błędu medycznego są spowodowane winą personelu medycznego. Oprócz roszczeń opartych na wystąpieniu błędu medycznego powstałego na skutek działania zawinionego, pacjenci mogą podnosić roszczenia oparte na niedbalstwie. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku roszczeń pacjentów, u których wystąpiły np. odleżyny powstałe na skutek zaniedbań w placówce medycznej polegających na nie prowadzeniu profilaktyki przeciwodleżynowej.

 

Błąd medyczny w chirurgii (przykłady):

  • źle przeprowadzony zabieg usunięcia pęcherzyka żółciowego (woreczka żółciowego) – uszkodzenie dróg żółciowych, przecięcie przewodu żółciowego wspólnego, zaklipsowanie przewodu żółciowego,
  • źle przeprowadzony zabieg usunięcia tarczycy – zaburzenia fonacji, bezgłos, utrata głosu, zapadnięcie tchawicy, zaburzenia oddychania wymagające tracheotomii, uszkodzenia nerwów krtaniowych,
  • pozostawienie w jamie brzusznej ciała obcego – pozostawienie w ciele chusty operacyjnej, igły, fragmentu rękawiczki chirurgicznej, narzędzia chirurgicznego,
  • uszkodzenia dróg moczowych – przecięcie moczowodu, przecięcie pęcherza moczowego, przetoka pęcherzowo-odbytnicza,
  • uszkodzenia jelit – ostre zapalenia otrzewnej spowodowane źle wykonanym zabiegiem chirurgicznym, pęknięcia jelit, nieszczelność zespolenia jelitowego, perforacja żołądka, perforacja dwunastnicy,
  • zabiegi hemoroidów – nietrzymanie stolca, uszkodzenie zwieracza odbytu,
  • usunięcie wyrostka robaczkowego – zbyt późna operacja wyrostka robaczkowego, na skutek złej diagnozy co spowodowało rozlane zapalenie otrzewnej,
  • źle zeszyte ścięgno – zaburzenia ruchomości palców, na skutek nie zdiagnozowania przecięcia ścięgna ręki, co spowodowało zbyt późne wykonanie operacji.

Błąd medyczny w ginekologii i położnictwie (przykłady):

  • urazy okołoporodowe dziecka – niedotlenienie okołoporodowe dziecka, zachłyśnięcie się noworodka wodami płodowymi, porażenie mózgowe noworodka na skutek niedotlenienia, złamania obojczyka dziecka, uraz biodra noworodka, rozerwanie struktur środczaszkowych, krwotok śródczaszkowy, zmiany neurologiczne spowodowane wydłużonym porodem, zamartwica dziecka, choroby noworodka spowodowane zbyt późno wykonanym cięciem cesarskim,
  • urazy okołoporodowe rodzącej matki – złamania miednicy rodzącej matki, rozejście się spojenia łonowego, wypadanie macicy, przetoka odbytniczo-pochwowa, krwawienie z pękniętej macicy,
  • uszkodzenie wzroku noworodka – spowodowane naświetlaniem noworodka z powodu żółtaczki noworodków,
  • błędy medyczne w ginekologii chirurgicznej – uszkodzenia dróg moczowych, nietrzymanie moczu, wypadanie macicy, przecięcie moczowodu, uszkodzenia pęcherza moczowego.

Zakażenia szpitalne (przykłady oraz informacje podstawowe)

  • zakażenie wirusem zapalenia wątroby HCV, HBC, HAV,
  • zakażenie wirusem HIV,
  • zakażenie gronkowcowe krwi, kości,
  • sepsa, posocznica szpitalna.

W sprawach o zakażenia szpitalne istotne jest uprawdopodobnienie faktu powstania zakażenia w placówce medycznej, która ma być pozwana. Dla udowodnienie tego faktu wskazane jest zebranie całej dostępnej dokumentacji medycznej ze wszelkich pobytów w jednostkach medycznych.

W przypadku zakażeń dzieci, do których doszło ponad 10 lat wstecz dokumentacja medyczna może być bardzo skąpa, jednak to na pozwanej placówce będzie spoczywać obowiązek zwolnienia się z odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż do zakażenia nie doszło we wskazanej placówce.

Tak więc to pacjent wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (żądanie odszkodowania) z faktu zakażenia go w szpitalu, ale na szpital przerzucony zostanie ciężar dowodu, że pacjent mógł się zarazić gdzie indziej.

W procesach o odszkodowanie za zakażenie szpitalne obowiązuje reguła dowodu prima faciae (tzw. dowód z pierwszego wejrzenia). Ponieważ w sprawach o zakażenia szpitalne niejednokrotnie bardzo trudno w sposób bezsporny udowodnić fakt miejsca i czasu kiedy doszło do zakażenia oraz związku przyczynowego pomiędzy zakażeniem a powstała szkodą, dowód prima faciae, w oparciu na regułach doświadczenia życiowego pozwala przyjąć odpowiedzialność pozwanej placówki medycznej. Tak więc to na pozwanym szpitalu, przychodni będzie spoczywał obowiązek obalenia tego dowodu pod rygorem zasądzenia odszkodowania.

Inaczej mówiąc jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo wysokiego stopnia, że przyczyna szkody leży po stronie szpitala, należy uznać związek przyczynowy za ustalony.